Herkesin hayatını, yaşam tarzını değiştiren COVID-19, zaman geçtikçe yayılmaya devam ediyor. “Eski yaşantımıza geri dönebilecek miyiz, pandemi sürecine son verebilecek miyiz?” soruları ağızdan düşmüyor. Dünyada olağan üstü hal ilan edilen ve yaklaşık bir yıldır içinde bulunduğumuz pandemi süreci, hepimizi evlerimize kapattı, sosyal hayatımızı kısıtlayıp hayatımızda birçok değişikliğe neden oldu. Bu sebeple birçok bilim insanı bu süreçten kurtulabilmemiz adına aşı çalışmalarına başladı.

    10 Ağustos 2020 tarihi itibariyle, dünyada kayıtlı 139 adet aşı adayına ait denemeler ortaya konuldu. Fakat bu çalışmaların içinden Faz-4 seviyesine ulaşan bir aşı henüz bulunamadı. Buna karşılık Faz-3 klinik aşı denemelerine ulaşan ve diğer aşı türlerine göre daha umut verici aşı denemeleri bulundu. Şu anda Faz-3 klinik deneme sürecinde olan 4 aşı adayı vardır. Bu aşıların 3 ü yeni nesil aşı metotlarına dayanır. Bunlardan ilki mRNA aşısıdır. Virüse ait proteinleri üretecek olan mRNA’nın kasa enjekte edilip, kendi vücudumuzun viral proteini sentezletmesiyle bağışıklığımızı harekete geçiren bir yöntemdir. Diğeri ise, klasik aşı yöntemidir. Yani canlı zayıflatılmış, inaktif (ölü) ve inaktif toksin aşılardır. Bu klasik aşı yöntemi, laboratuvar ortamında hastalık etmeni yaratan mikroorganizmaların zayıflatılıp elde edilmesiyle canlıda doğal bağışıklığı sağlamaktadır. “Peki bu 4 aşı nasıl aşılar?” bir de bunlara bakalım;

MODERNA (mRNA-1273)

    COVID-19 salgınının küresel olarak yayılmaya başladığı zamanlarda aday olan ilk aşılardandır. Amerikan Biyoteknolojisi Şirketi Moderna, mRNA (haberci RNA) üzerine dizayn edilmiş, yeni nesil bir aşı türüdür. Bu aşıda, vücudun kendi viral proteinlerini üretmesi amaçlanmıştır. Genom dizilimi ile elde edilen SARS-CoV2’nin spike proteinini kodlayan genlerin sentetik yollarla elde edilmesiyle bulunur. Laboratuvar ortamında düzenlenip üretilen bir aşı olması güvenirliliğini de arttırmaktadır.

BİONTECH /PFIZER

    Alman firması olan BioNTech’in Amerikan kuruluşlu olup, çok uluslu olan en büyük ilaç firmalarında yer alan Pfizer ile geliştirdiği ve Çinli ilaç şirketi olan Fosun Pharma ile pazarlama konusunda anlaştığı aşı adayıdır. Almanya’da araştırmalarını BioNTech ile sürdüren Uğur Şahin ve Özlem Türeci öncülüğünde, yeni nesil mRNA aşısını geliştirerek insanlık ve bilim tarihine adlarını kazıdılar. SARS-CoV2’ye karşı %90 etkili olduğu gösterilen ilk aşıdır. Bu gelişim, bizim için büyük bir gurur kaynağı olup, insanlık tarihine de heyecan ve umut getirmiştir. Bu aşının çalışma prensibi; virüsün diken proteinini kodlayan genetik koda odaklanılır ve bu genetik kod, ilgili mRNA dizisini diken yapmak için kullanılır. Sentetik şekilde üretilen mRNA, lipid bir nanopartiküle (100 nanometre ve altında kalan yağ parçaları) yüklenir. Bu lipid yapıdaki genetik talimatın insan hücrelerine kolayca girmesini sağlar. Hücreye bir kez girdikten sonra hücresel mekanizmalar, mRNA’daki talimatları virüse ait yüzey proteinlerini yapmak üzere kullanır. Bu sayede bağışıklık sistemini tetikleyen bir immün (bağışıklılık) yanıt oluşturur.

CORONA VAC (SİNOVAC)

    Bir diğer COVID-19’a karşı geliştirilen aşı adayı ise Çinli Sinovac firmasıdır. Çalışma, Brezilya’daki Butantan Enstitüsü tarafından yürütülmektedir. Bu aşıda söz konusu olan yöntem klasik inaktive’dir (etkisiz) ve hücre kültüründen geliştirilerek elde edilmektedir.

ASTRA ZENECA (OXFORD)

    “Oxford Üniversitesi Aşısı” olarak da bilinen, İngiltere’de bulunan Oxford Üniversitesi öncülüğünde, 18 farklı enstitü tarafından ilerletilen aşı adayıdır. Oxford’un Jenner Entitüsü’nde geliştirilen, şempanzeler üzerinde denenen ve tek dozda güçlü bir bağışıklık tepkisi oluşturup, kopyalayıcı bir virüs olmadığı için SARS-CoV2 aşısı için uygun aşı teknolojisi olarak seçilmiştir. Ayrıca bu aşı Güney Afrika’da ayrı Faz2/3 çalışması olarak HIV’li ve sağlıklı bireylerde denenmektedir.

KAYNAKÇA

Dr. Pınar Okyay/ Türk Tabipleri Birliği Covid 19 Pandemisi Altıncı Ay Değerlendirme Raporu

Bahattin Taylan Koç/ Eurasion J Vet Sci, 2020 Covid-19 Spesial Issue 91-98

Prof. DR. Mustafa Özdoğan – https://www.drozdogan.com/ugur-sahin-ve-ozlem-turecinin-kesfi-olan-biontech-pfizer-asisi-nedir-nasil-etki-eder/

No Article rating
0 Reviews
Sizce bu yazı etkili miydi? Kendimizi daha çok geliştirebilmemiz için bize yardımcı olun!
  1. Wow!
  2. Mmm
  3. Hmm
  4. Meh
  5. Pff