Bugün kullanılan teknoloji ürünlerinin şüphesiz en yaygınlarından biri bilgisayarlardır. İşletim sistemi de bilgisayarların en önemli yazılım parçalarından biridir. Peki günlük hayatımızda da pek çok kez duyduğumuz işletim sistemi nedir, ne işe yarar? İşletim sistemleri kullandığımız bilgisayarlarda çalışan tüm donanım birimlerinin ve uygulama yazılımlarının yönetimini ve denetimini sağlayarak bilgisayarı daha kolay kullanmamızı sağlayan sistem yazılımı bütünüdür. İşletim sistemi bilgisayar üretildikten sonra yüklenir ve dilerseniz silip başka bir işletim sistemi de yükleyebilirsiniz. Kullanım alanını yalnızca bilgisayarlar ile de sınırlandıramayız. Günümüzde işletim sistemleri sadece bilgisayar, tablet veya akıllı telefonlarda değil beyaz eşya, araba ve hatta kol saatlerimizde bile yüklü olabilmektedir.

İşletim sistemlerinin tarihçesine bakacak olursak; ilk gerçek bilgisayarı İngiliz matematikçiler tasarlamıştır. Fakat o yıllarda teknoloji yetersiz olduğu için işletim sistemi yoktu. Birinci Nesil İşletim Sistemleri’nde 2. Dünya Savaşı’na kadar çok fazla gelişme olmamıştır. Ancak 1940’lı yıllarda Harvard Üniversitesi ve Princeton Üniversitesindeki araştırmacılar ve Amerika ile Almanya’daki diğer araştırmacıların çalışmaları ile bazı sayısal makineler geliştirilmiştir. Bu sayısal makinelerin yapımında vakum tüpleri kullanılmıştır. Ancak bu makineler çok büyük ve bugünkü bilgisayarlardan çok daha yavaş çalışmaktaydı.

O dönemlerde makineyi tasarlayan, imalat yapan, programlayan, işleten ve bakım yapan kişiler aynı kişilerdi  fakat işletim sistemi diye bir şey bilinmiyordu. Daha sonra 1950’li yıllarda kartlı makineler gelişmeye başladı. Programlar kartlara yazıldı ve okutuldu. Sonraki yıllarda ise İkinci nesil, Üçüncü nesil ve Dördüncü nesil işletim sistemleri geliştirildi.

En bilinen işletim sistemlerine örnek verecek olursak, bilgisayarlarda en yaygın kullanılanlara Windows, Linux ve MacOS işletim sistemi; mobil cihazlar için de Android ve IOS örnek olarak verilebilir. Windows, Microsoft şirketi tarafından geliştirilmiştir ve Dünya’da en çok kullanılan işletim sistemidir. İlk sürümünü 1985’te satışa sunmuştur. Kolayca öğrenilebilen, kullanılabilen bir işletim sistemi olma özelliği taşımaktadır. Bu kolaylık Windows´a, bilgisayar pazarında en yaygın kullanılan işletim sistemi olması ayrıcalığını da sağlamaktadır. Bu konudaki en büyük rakibi ise Linux işletim sistemidir. Linux 1991 yılında oluşturulan UNIX tabanlı açık kaynaklı bir işletim sistemidir ve sistemini GPL lisansı ile yayınlamıştır. Bu lisans işletim sistemini ücretsiz dağıtmaya ve değiştirmeye izin verdi. Linux’ un MacOS ve Windowstan farkı budur. Diğer işletim sistemleri kapalı kaynak olup ufak bir geliştirici ekibi tarafından geliştirilirken Linux açık kaynak kodlu idi ve isteyen herkes sistemin gelişmesine katkıda bulunabiliyordu. Mac OS işletim sistemi Unix tabanlıdır ve yasal olarak sadece Apple marka bilgisayarlar ile uyumludur. Piyasaya girişi 2000 yılında yayınlanan MacOS X Cheetah ile olmuştur. Android İşletim Sistemi Linux tabanlıdır. İlk ticari sürümünü 2008’de yayınladı. Mobil cihaz ve telefonlar için geliştirilmiş bir sistemdir. Açık kodludur. Dolayısıyla geliştirilmeye elverişlidir. IOS ise Apple şirketi tarafından 2007 yılında tanıtıldı. iPhone, iPad ve iPod cihazları için oluşturuldu ve dokunmatik kullanımı ön plana çıkardı.

Fidan Akdeniz

Kaynakça

admin, (2020, Eylül 18), ‘İşletim sistemi nedir, ne işe yarar? İşletim sistemi nasıl çalışır, çeşitleri nelerdir?’ https://www.sabah.com.tr/medya/2020/09/18/isletim-sistemi-nedir-ne-ise-yarar-isletim-sistemi-nasil-calisir-cesitleri-nelerdir-tk1 adresinden alındı.

No Article rating
0 Reviews
Sizce bu yazı etkili miydi? Kendimizi daha çok geliştirebilmemiz için bize yardımcı olun!
  1. Wow!
  2. Mmm
  3. Hmm
  4. Meh
  5. Pff